Tìm hiểu
Sâm Bố Chính
Bốn điều nên biết: sâm Bố Chính là cây gì, khác nhân sâm thế nào, sử sách chép gì về vùng Bố Chính, và cây được thu hoạch vào mùa nào.
Sâm Bố Chính 1
Sâm Bố Chính là cây gì
Sâm Bố Chính (Abelmoschus sagittifolius (Kurz) Merr.) là cây thảo bản địa thuộc họ Bông (Malvaceae), khác chi Panax của nhân sâm.
Cây cao 0,3–0,7 m, lá hình mũi tên hoặc chân vịt, hoa đỏ hồng giống hoa dâm bụt, rễ phình thành củ như củ cải. Cây còn có tên sâm báo, thổ hào sâm. Dân gian còn gọi sâm Bố Chính là sâm Tiến Vua.
Nguồn: The Vietnamese medicinal and food plant Abelmoschus sagittifolius (Kurz.) Merr., an underestimated resource, Nguyen P. L., Ho Y.-L., Le V. M., Heinrich M., Chang Y.-S., Industrial Crops and Products 216, 118690, 2024
Sâm Bố Chính 2
Khác nhân sâm thế nào
Nhân sâm thuộc chi Panax, họ Ngũ gia bì (Araliaceae), là cây sống nhiều năm. Sâm Bố Chính thuộc chi Abelmoschus, họ Bông, là cây hằng năm: trồng khoảng 9–12 tháng là thu hoạch.
Hai cây khác họ, khác chi: sâm Bố Chính không phải là nhân sâm.
Nguồn: The Vietnamese medicinal and food plant Abelmoschus sagittifolius (Kurz.) Merr., an underestimated resource, Nguyen P. L., Ho Y.-L., Le V. M., Heinrich M., Chang Y.-S., Industrial Crops and Products 216, 118690, 2024
Sâm Bố Chính 3
Sử liệu vùng Bố Chính
Sử sách thế kỷ XVIII đã chép về sâm vùng Bố Chính. Phủ biên tạp lục (1776) của Lê Quý Đôn chép: “Nhân sâm sản xuất ở các xã Phù Lưu, Tiên Lễ châu Bắc Bố Chính”.
Sử liệu gọi cây là nhân sâm và không ghi tên khoa học. Vùng Bố Chính xưa, nay thuộc tỉnh Quảng Trị (trước 7/2025 là Quảng Bình).
Nguồn: Phủ biên tạp lục, quyển VI “Vật sản phong tục”, Lê Quý Đôn; bản dịch Viện Sử học, NXB Văn hóa – Thông tin, 2007, tr. 409; Nghị quyết 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, Quốc hội, 2025
Sâm Bố Chính 4
Mùa vụ và cách dùng
Sâm Bố Chính được thu hoạch sau 9–12 tháng trồng; vụ thu hoạch rơi vào tháng 12 và tháng 1.
Nước sâm Bell Sâm có cao sâm Bố Chính, uống trực tiếp mỗi lần 1 gói, ngày 1 gói. Trà sâm có hoa sâm Tiến Vua và cỏ ngọt; mỗi lần ủ 1 gói với 300–500 ml nước sôi trong 5–10 phút.
Nguồn: The Vietnamese medicinal and food plant Abelmoschus sagittifolius (Kurz.) Merr., an underestimated resource, Nguyen P. L., Ho Y.-L., Le V. M., Heinrich M., Chang Y.-S., Industrial Crops and Products 216, 118690, 2024; Bao bì chính thức nước sâm và trà sâm Bell Sâm, Công ty cổ phần BELLUX, 2026
Đọc cách dùng, cách pha trà và hỏi đáp ở trang Kiến thức.